Mantık mı, Duygu mu?

Bu ikilemin çıkış noktası maalesef insanın doğasını bilmemekten kaynaklanıyor. Çünkü duygu ve mantık aslında birbirinden ayrılabilen şeyler değil.

Duygu 7/24 aktif şekilde bedenimizde var olur. Biz fark etsek de fark etmesek de her an bir duygu halindeyiz. Duygunun fonksiyonunu bilirsek, o zaman bu söylediğim size daha mantıklı gelecek. Duygunun tek bir fonksiyonu vardır aslında, o da mevcut durumla bağ kurmak. İnsan, bilinci açık olduğu sürece iç ve dış dünya ile, bilinci yarı kapalı (rüya) veya kapalı olduğu sürece de sadece iç dünyası ile sürekli olarak bağ kurar.

Ve bu duygu halinden sonra algılama ve düşünme durumu başlar. Yani duygu (kurduğumuz bağ) mevcut durumla ilgili düşünceyi yaratır.

Peki mantık bunun neresinde?

Akıl her an duygu durumunu rasyonalize etmeye çalışır. Hissedilen her şeyi kendi mantığı çerçevesinden anlamlandırmaya çalışır. Yaptım, çünkü seviyorum, çünkü korkuyorum, çünkü öfkeliyim gibi kendi içinde sebep sonuç ilişkileri kurar.

Yani aslında duygu ve mantık ayrı şeyler değil, irademiz üzerinde etkili iç içe geçmiş birbirini izleyen süreçlerdir.

İkileme düşüren veya birbiri ile savaşan duygu ve mantık değil, aslında duygu ve yine aynı güçte başka bir duygudur. Aynı güçte bu iki duygu kişide baskı oluşturur ve kişi ‘’acilen bir karar vermeliyim’’ düşüncesine kapılır. Kişi bu durumu deneyimlerken, duygusunun ve mantığının savaştığı yanılgısına düşer.

Duygu ilişkiye devam et derken, mantık bırak demiyor, pişman olma korkusu bırak diyor.

Duygu işinden ayrıl derken, mantık işe devam et demiyor, parasız kalma korkusu devam et diyor.

Kişi kendince duygusunu seçtiğinde ‘’ama ne yapayım öyle istedim” der ve tercihi kendisine mantıklı gelir, kendince mantığını seçtiğinde ‘’seçmek zorundaydım’’ der ve rasyonalize ettiği bu tercihin bir duygu ile tetiklendiğini kaçırmış olur.

Ortada bir ikilem varsa bu durum duygu ve mantık arasındaki çıkmazdan değil, her biri ”o anda’‘ mantıklı gelen duygular arasındaki çıkmazdan kaynaklanır.

Bu çıkmazı bizim için çözebilecek en büyük yetkinliklerimiz aklımız ve vicdanımızdır. Akıl olgunlukla, vicdan dürüstlükle kullanıldığında, kişi kendi için en faydalı olacak tercihi seçebilir.

Dr. İzzet Memi

Entelektüel Olma, Samimi Ol

Dünyalite

Paylaştıkça çoğalır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

DUNYALITE